W elbląskim szpitalu robot przygotowuje leki. Apteka zyskała dodatkowe stanowisko

W Pracowni Leku Cytostatycznego Apteki Szpitalnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Elblągu część pracy przy przygotowywaniu leków przejęło specjalistyczne urządzenie. Robot wykonuje powtarzalne czynności przy indywidualnych dawkach dla pacjentów onkologicznych, ale każde zlecenie nadal nadzoruje farmaceuta. Dzięki temu apteka może przygotowywać więcej preparatów, a personel zyskał dodatkowe stanowisko bez zwiększania zatrudnienia.

• Robot odmierza lek, waży preparat i przekazuje go farmaceucie
• Kontrola serii i podwójne ważenie każdej dawki
• Szkolenie trwało dwa tygodnie, wdrożenie nadal postępuje

Robot odmierza lek, waży preparat i przekazuje go farmaceucie

Urządzenie pracuje na podstawie zlecenia wcześniej sprawdzonego i zatwierdzonego przez magistra farmacji. Robot pobiera odpowiednią fiolkę, umieszcza ją na wadze, odmierza określoną ilość leku do strzykawki, a następnie dodaje preparat do worka z płynem infuzyjnym. Gotowy produkt jest ponownie ważony i przekazywany farmaceucie.

Konstrukcja robota obejmuje dwie komory. W jednej odbywa się załadunek leków oraz odbiór przygotowanych preparatów. Druga mieści ramię wykonujące zasadniczą część pracy. Cały proces przebiega w zamkniętym środowisku urządzenia.

„Dzięki temu zyskaliśmy dodatkowe stanowisko pracy bez konieczności zwiększania zatrudnienia” – powiedział Sebastian Sobski, kierownik Apteki Szpitalnej.

Niewykorzystane leki mogą pozostać w urządzeniu do kolejnego użycia albo zostać wyładowane. Operator komunikuje się z robotem przez monitor, który pokazuje kolejne etapy produkcji i przyjmuje polecenia.

Kontrola serii i podwójne ważenie każdej dawki

Oprogramowanie przypisuje do zlecenia konkretne serie produktów leczniczych, a system skanuje kody kreskowe płynów infuzyjnych. Dzięki temu można dokładnie prześledzić, jakie składniki wykorzystano przy przygotowaniu danego leku.

Dodatkową kontrolę zapewnia ważenie. Robot sprawdza masę fiolki przed pobraniem leku i po tej czynności, a także waży worek z płynem przed dodaniem preparatu oraz cały gotowy produkt. Taki pomiar stanowi dodatkowe wsparcie dla farmaceuty, szczególnie przy przygotowywaniu indywidualnych dawek leków cytostatycznych.

„Największą zaletą produkcji leków cytostatycznych z użyciem robota jest dodatkowa kontrola wykonania w postaci wagi” – oceniła Zuzanna Piekarska, kierownik Pracowni Leku Cytostatycznego.

Robot nie przejmuje odpowiedzialności za przygotowanie leku. Farmaceuta sprawdza zlecenie przed rozpoczęciem produkcji, a pracownik pracowni weryfikuje również wykonanie preparatu.

„Robot nie zastępuje przy tym farmaceuty” – zaznaczył Sebastian Sobski.

Szkolenie trwało dwa tygodnie, wdrożenie nadal postępuje

Personel przygotowywał się do obsługi urządzenia podczas dwutygodniowego szkolenia. Zajęcia prowadził specjalista z Włoch reprezentujący producenta oraz pracownicy firmy, która dostarczyła robota do szpitala.

Najpierw farmaceuci poznawali budowę urządzenia, zasady jego działania i oprogramowanie. W drugiej części szkolenia pracowali na konkretnych zleceniach i uczyli się przygotowywania leków z wykorzystaniem robota.

Urządzenie odebrano pod koniec maja 2026 roku. Od tego czasu jest stopniowo włączane do codziennej pracy pracowni, a liczba preparatów przygotowywanych przy jego użyciu systematycznie rośnie. Wprowadzenie robota wymagało także zmiany organizacji części zadań i dostosowania procedur.

Dla pacjentów onkologicznych oznacza to możliwość sprawniejszego przygotowywania indywidualnych dawek i szybszego przekazywania ich na oddziały. Jednocześnie farmaceuci mogą wykonywać kolejne zlecenia w czasie, gdy robot realizuje powtarzalne czynności.

na podstawie: Wojewódzki Szpital Zespolony w Elblągu.