Elbląg zobaczy akt, od którego zaczęła się miejska historia

W Elblągu na chwilę wraca dokument, od którego wszystko się zaczęło. Oryginał aktu lokacyjnego z 1246 roku wyjdzie z gdańskich zbiorów i trafi przed oczy zwiedzających w muzeum. To rzadki moment, bo pergamin na co dzień pozostaje poza zasięgiem mieszkańców, a teraz pokaże miasto sprzed wieków w niemal namacalnej formie. Jubileusz 780-lecia staje się dzięki temu nie tylko rocznicą, ale spotkaniem z własnym początkiem.

• Pergamin, który przypieczętował narodziny miasta
• Zobaczyć dokument z bliska, ale tylko na muzealnych zasadach

Pergamin, który przypieczętował narodziny miasta

Od 10 kwietnia przez miesiąc będzie można zobaczyć oryginał aktu lokacyjnego Elbląga z 1246 roku, jeden z najważniejszych dokumentów w dziejach miasta. Pismo sporządzono na pergaminie i opatrzono pieczęcią, a jego rozmiary – około 41 na 51 centymetrów – robią wrażenie nawet dziś, gdy ogląda się je już nie jako akt prawny, ale jako świadectwo epoki.

To właśnie ten dokument nadał osadzie formalny status miasta. Choć początki Elbląga sięgają 1237 roku, dopiero akt lokacyjny otworzył drogę do rozwoju handlu, prawa i miejskich przywilejów. Wśród nich znalazły się m.in. nadania ziemskie i prawo do rybołówstwa, czyli rzeczy, które w średniowieczu decydowały o codziennym życiu i gospodarczym oddechu mieszkańców.

Warto też pamiętać, że dokument nie był wyłącznie triumfem jednej strony. Historycy zwracają uwagę, że był kompromisem między oczekiwaniami elblążan a interesami Zakonu Krzyżackiego. Z jednej strony dawał miastu mocny start, z drugiej – pozostawiał ograniczenia, także w zakresie samodzielności sądowniczej.

Zobaczyć dokument z bliska, ale tylko na muzealnych zasadach

Prezentacja aktu będzie możliwa w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu, w Sali Wystaw Czasowych w budynku Gimnazjum. Zabytek na co dzień znajduje się w zasobach Archiwum Państwowego w Gdańsku, w kolekcji dokumentów elbląskich, więc jego pojawienie się w mieście ma znaczenie nie tylko symboliczne, ale i bardzo rzadkie.

Organizatorzy zapowiadają wyraźne ograniczenia, bo chodzi o przedmiot niezwykle cenny i wrażliwy. Zwiedzanie odbędzie się pod opieką pracownika muzeum, a fotografowanie będzie całkowicie zabronione.

• Termin – od 10 kwietnia przez miesiąc
• Miejsce – Sala Wystaw Czasowych w budynku Gimnazjum
• Zasady – zwiedzanie wyłącznie pod opieką pracownika muzeum
• Ograniczenia – bezwzględny zakaz robienia zdjęć

Dla elblążan to okazja, by stanąć przed dokumentem, który nie jest tylko zabytkiem archiwalnym. To materialny ślad chwili, gdy miasto otrzymało swój formalny kształt – i jeden z niewielu takich momentów, gdy historia nie zostaje w gablocie jako odległa opowieść, ale staje tuż obok.

na podstawie: UM Elbląg.