Fala upałów nad Elblągiem. To zagrożenie wchodzi szybciej, niż się wydaje

Kiedy temperatura rośnie, problem nie kończy się na niewygodzie i spoconej koszuli. W Elblągu miejski komunikat przypomina, że upał potrafi rozbić dzień na drobne kłopoty, a potem przerodzić je w realne zagrożenie dla zdrowia. Od odwodnienia po udar cieplny droga bywa krótka, zwłaszcza gdy w grę wchodzą samochód, pełne słońce i zbyt długie czekanie na chłód. Najbardziej narażeni są seniorzy, dzieci i zwierzęta, ale sygnałów ostrzegawczych nie wolno lekceważyć nikomu.

• Organizm zaczyna alarmować, zanim zrobi się naprawdę źle
• Dom i droga wymagają prostych, ale konsekwentnych zmian
• Dzieci, seniorzy i zwierzęta znoszą żar najtrudniej

Organizm zaczyna alarmować, zanim zrobi się naprawdę źle

Miejskie zalecenia nie zostawiają wątpliwości – wysoka temperatura obciąża ciało i układ nerwowy szybciej, niż wielu osobom się wydaje. Zmęczenie, silny ból głowy, zawroty, nudności, szum w uszach, gorączka, drgawki, przyspieszony oddech i bicie serca to sygnały, że organizm nie radzi sobie z przegrzaniem. W takiej sytuacji nie warto czekać, aż „samo przejdzie”.

Gdy pojawia się osłabienie, niepokój, silne pragnienie albo ból głowy, najlepiej przenieść się w chłodniejsze miejsce i wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer alarmowy 112. W komunikacie zwrócono też uwagę na leki – osoby, które przyjmują preparaty na stałe, powinny kontrolować z lekarzem, jak wpływają one na gospodarkę wodno-elektrolitową i termoregulację. To ważne szczególnie wtedy, gdy organizm zaczyna tracić wodę szybciej niż zwykle.

Upał odbija się również na koncentracji. Człowiek staje się senny, rozdrażniony, a reakcje bywają wolniejsze. To istotne nie tylko przy pracy fizycznej, ale też za kierownicą, gdzie chwila nieuwagi może mieć dużo większą cenę niż zwykle.

Dom i droga wymagają prostych, ale konsekwentnych zmian

W upalne dni najlepiej działa prosty rytm: chłód zatrzymać w mieszkaniu, a gorąco wypuszczać tylko wtedy, gdy na zewnątrz jest wyraźnie chłodniej. Dlatego w ciągu dnia warto zamknąć okna i zasłonić rolety lub żaluzje, zwłaszcza od strony mocno nasłonecznionej. Z kolei rano i nocą, gdy temperatura spada, można przewietrzyć pomieszczenia – oczywiście wtedy, gdy warunki są bezpieczne.

Liczy się też ubiór. Lekkie, przewiewne tkaniny i jasne kolory pomagają ciału oddawać ciepło. Zbyt gwałtowne przechodzenie z klimatyzowanego wnętrza w skwar na zewnątrz może skończyć się szokiem termicznym, szczególnie u osób starszych i bardzo młodych. Trzeba o tym pamiętać także podczas podróży samochodem – częstsze przerwy i odpoczynek w cieniu zmniejszają ryzyko spadku koncentracji.

W komunikacie znalazło się też kilka prostych zasad dotyczących słońca i aktywności:

• ograniczyć opalanie, a na słońcu nie przebywać dłużej niż 2 godziny dziennie,
• unikać forsownego wysiłku w najgorętszej porze dnia,
• przed wejściem do wody po opalaniu najpierw ochłodzić ciało wodą,
• nie wchodzić gwałtownie do chłodnej wody po długim pobycie na słońcu.

To drobiazgi, ale właśnie one najczęściej decydują o tym, czy dzień kończy się spokojnie, czy wizytą u lekarza.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta znoszą żar najtrudniej

W miejskich zaleceniach najmocniej wybrzmiewa troska o tych, którzy reagują na temperaturę mniej sprawnie. Dzieci i osoby starsze powinny unikać wychodzenia z domu w czasie największego gorąca. Jeśli wyjście jest konieczne, potrzebne są nakrycie głowy, lekka odzież i stały dostęp do napojów. W przypadku najmłodszych dobrze sprawdzają się letnie, a nie lodowate napoje, woda mineralna, soki i ziołowe albo owocowe herbatki. Dzieci najlepiej kąpać w letniej wodzie, nie zimnej.

Szczególna uwaga należy się też zwierzętom. Psy i inne zwierzęta stałocieplne nie pocą się tak jak ludzie, więc radzą sobie z nadmiarem ciepła w inny sposób, między innymi przez dyszenie. To jednak nie znosi ryzyka przegrzania. Pozostawienie zwierzęcia w aucie na słońcu może skończyć się tragedią, bo wnętrze zaparkowanego samochodu nagrzewa się błyskawicznie do poziomu, który zagraża życiu.

Warto też pamiętać o jedzeniu i nawodnieniu. W gorące dni lepiej sprawdzają się lekkie posiłki oparte na warzywach i owocach niż tłuste, smażone czy ciężkie dania. Trzeba pić dużo wody, najlepiej niegazowanej, i unikać alkoholu, który dodatkowo odwadnia. Przy wysokich temperaturach rośnie również ryzyko rozwoju bakterii salmonelli, więc szczególnie ważne staje się mycie rąk i ostrożność przy potrawach z surowych jaj.

Na słońce warto wyjść z głową, nie z przyzwyczajenia. Krem z filtrem pomaga, ale nie daje pełnej ochrony. W miejskim komunikacie przypomniano, że preparat trzeba nałożyć przed wyjściem i ponawiać aplikację po spoceniu, kąpieli albo wytarciu ręcznikiem. Przydatna jest też orientacja w poziomach ochrony:

• SPF 2–6 – słaby,
• SPF 9–12 – średni,
• SPF 15–25 – wysoki,
• SPF 30–50 – bardzo wysoki,
• SPF powyżej 50 – ultra wysoki.

Najsilniejsze promieniowanie UV przypada zwykle na godziny 12.00–13.00, a najwyższa temperatura powietrza pojawia się najczęściej między 15.00 a 18.00. To właśnie wtedy rozsądek powinien wyprzedzać przyzwyczajenie.

na podstawie: Urząd Miejski w Elblągu.